Vai trò đương đơn EB-5 không chỉ là chuyện vốn đầu tư mà còn gắn với một khung pháp lý chặt chẽ do Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) quản lý. Đương đơn là người đứng tên chính, trực tiếp ký hợp đồng đầu tư, chứng minh nguồn tiền hợp pháp và nộp đơn I-526E. Hiểu khung pháp lý quanh vai trò này giúp nhà đầu tư lường trước các tình huống đặc thù như con quá tuổi, đương đơn qua đời hay thay đổi dự án giữa chừng. Bài viết hệ thống lại các quy định cốt lõi theo góc nhìn pháp lý.
Một bộ hồ sơ EB-5 qua trung tâm vùng cấp visa theo ba nhóm đối tượng cố định. Visa I-51 dành cho đương đơn chính, tức nhà đầu tư đứng tên. Visa I-52 dành cho vợ hoặc chồng hợp pháp của đương đơn. Visa I-53 dành cho con cái dưới 21 tuổi còn độc thân. Cách phân loại này phản ánh nguyên tắc đương đơn chính là người gánh toàn bộ điều kiện pháp lý, còn các thành viên đi theo hưởng quyền lợi phái sinh từ tư cách của đương đơn.
Hành trình pháp lý của đương đơn được neo bởi hai đơn quan trọng. Đơn I-526E là đơn khởi đầu, chứng minh nhà đầu tư đã cam kết vốn vào dự án hợp lệ và nguồn vốn hợp pháp, thời gian xét duyệt hiện dao động 10 đến 18 tháng. Sau khi I-526E được duyệt và gia đình nhập cảnh, đương đơn nhận thẻ xanh có điều kiện thời hạn 2 năm. Đơn I-829 là đơn kết thúc giai đoạn điều kiện, nộp trong vòng 90 ngày trước khi thẻ xanh 2 năm hết hạn, với yêu cầu chứng minh nhà đầu tư đã duy trì vốn liên tục và dự án đã tạo tối thiểu 10 việc làm toàn thời gian.
Để đủ tư cách đứng tên, đương đơn cần thỏa sáu điều kiện do USCIS quy định: từ 18 tuổi trở lên, không có tiền án tiền sự hay lý do bị từ chối nhập cảnh theo luật di trú Mỹ, đạt yêu cầu sức khỏe, có vốn tối thiểu 800.000 USD vào dự án thuộc khu vực khuyến khích đầu tư (TEA), chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của toàn bộ vốn, và bảo đảm khoản đầu tư tạo ít nhất 10 việc làm. Chương trình không yêu cầu trình độ học vấn, kinh nghiệm quản lý hay tiếng Anh, nhưng yêu cầu chứng minh nguồn vốn lại được USCIS soi rất kỹ.
Vì visa I-53 chỉ cấp cho con dưới 21 tuổi còn độc thân, rủi ro con quá tuổi (age-out) là tình huống pháp lý đáng lưu ý với gia đình có con lớn. Đạo luật Bảo vệ Tuổi Trẻ em (Child Status Protection Act, CSPA) cho phép trừ thời gian xử lý hồ sơ khỏi tuổi thực tế của con, nhờ đó nhiều trường hợp con vẫn giữ được tư cách phụ thuộc dù quá trình xét duyệt kéo dài. Tuy vậy cơ chế này có giới hạn, nên với gia đình có con gần 21 tuổi, nộp hồ sơ sớm vẫn là biện pháp pháp lý an toàn nhất.
Luật di trú Mỹ có quy định riêng cho trường hợp đương đơn qua đời. Nếu đương đơn mất sau khi đã nhận thẻ xanh đầu tiên, vợ hoặc chồng và con cái không bị ảnh hưởng tư cách thường trú, vẫn được tiếp tục sinh sống, học tập và làm việc tại Mỹ. Gia đình vẫn có thể nộp đơn I-829 trong vòng 90 ngày trước khi thẻ xanh 2 năm hết hạn và đáp ứng các yêu cầu về tạo việc làm cùng duy trì vốn để gỡ điều kiện lên thẻ xanh 10 năm, và phần vốn hoàn lại có thể được trả cho tài sản của người quá cố. Nếu đương đơn mất trước khi nhận thẻ xanh đầu tiên, kết quả phụ thuộc vào giai đoạn hồ sơ đang ở, từ chấp thuận I-526E, đang ở NVC, chuẩn bị phỏng vấn cho đến chờ nhận thẻ, và cần tham vấn luật sư để xác định hướng xử lý chính xác.
Trong một số trường hợp, đương đơn có thể thay đổi dự án đầu tư nếu có lý do chính đáng và dự án mới vẫn đáp ứng yêu cầu tạo việc làm. Tuy nhiên việc thay đổi thường kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, nên đây là phương án cần cân nhắc kỹ thay vì lựa chọn mặc định. Cũng cần lưu ý đương đơn không bắt buộc phải có mặt tại Mỹ suốt quá trình đầu tư, nhưng phải chứng minh được sự giám sát và quản lý đối với khoản đầu tư của mình.
Vai trò đương đơn EB-5 được định hình bởi chuỗi quy định liên kết: phân loại visa I-51, I-52, I-53; hai mốc đơn I-526E và I-829; sáu điều kiện đầu vào; cùng các cơ chế đặc thù như CSPA và quy định thừa kế khi đương đơn qua đời. Nắm vững khung này giúp nhà đầu tư chọn đúng người đứng tên, chuẩn bị hồ sơ nguồn vốn bài bản và phối hợp với luật sư di trú có giấy phép tại Mỹ để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh trong suốt hành trình.
Reference: https://www.interimm.vn/blog/my/duong-don-eb5/
See more:
Interimm
Tầng 5 & 7, 22-24-26 Mạc Thị Bưởi, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh
0931 830 838 (Hồ Chí Minh) – 0901 329 729 (Hà Nội)
https://www.interimm.vn/